Siderīši
Izskats
| Siderīši Sideritis (Linnejs) | |
|---|---|
|
Sideritis raeseri | |
| Klasifikācija | |
| Valsts | Augi (Plantae) |
| Nodalījums | Segsēkļi (Magnoliophyta) |
| Klase | Divdīgļlapji (Magnoliopsida) |
| Rinda | Panātru rinda (Lamiales) |
| Dzimta | Lūpziežu dzimta (Lamiaceae) |
| Ģints | Siderīši (Sideritis) |
|
| |
Siderīši (Sideritis) ir lūpziežu dzimtas ģints, kuras dabiskais izplatības areāls ir Eiropā, Makaronēzijā un Ķīnā. Tajā ir klasificētas aptuveni 150 sugas,[1] no kurām Latvijā ir sastopama viena — kalnu siderīts (Sideritis montana).[2]
Albānijā, Bulgārijā, Grieķijā, Ziemeļmaķedonijā un Turcijā Sideritis scardica, Sideritis clandestina, Sideritis syriaca, Sideritis perfoliata un dažādas citas siderīšu sugas to aromātisko īpašību dēļ tiek izmantotas kā garšaugi vai no tām tiek gatavotas zāļu tējas.
Sugas
[labot šo sadaļu | labot pirmkodu]Ģintī ir klasificētas sugas un dabiski sastopamie hibrīdi:[1]
- Sideritis ajpetriana Klokov
- Sideritis akmanii Aytac, Ekici & Donmez
- Sideritis albiflora Hub.-Mor.
- Sideritis × alcarazii D.Rivera, Obón & De la Torre
- Sideritis × alfraedi Mateo & Pisco
- Sideritis amagroi Marrero Rodr. & B.Navarro
- Sideritis amasiaca Bornm.
- Sideritis × anagae (Christ) ined.
- Sideritis × angustifolia Lag.
- Sideritis antiatlantica (Maire) Rejdali
- Sideritis × antonii-josephii Font Quer & Rivas Goday
- Sideritis × aragonensis Sennen & Pau
- Sideritis arborescens Salzm. ex Benth.
- Sideritis arguta Boiss. & Heldr.
- Sideritis argyrea P.H.Davis
- Sideritis × arizagae Uribe-Ech.
- Sideritis × arizagana Font Quer
- Sideritis armeniaca Bornm.
- Sideritis artearensis Marrero Rodr.
- Sideritis atrinervia Klokov
- Sideritis × baluei Font Quer
- Sideritis barbellata Mend.-Heuer
- Sideritis bilgeriana P.H.Davis
- Sideritis boissieriana Peris, Stübing, Olivares & J.Martín
- Sideritis bolleana Bornm.
- Sideritis × bornmuelleri Negrín & P.Pérez

Sideritis eriocephala - Sideritis bourgeana Boiss. & Reut.
- Sideritis brevibracteata P.H.Davis
- Sideritis brevicaulis Mend.-Heuer
- Sideritis brevidens P.H.Davis
- Sideritis briquetiana Font Quer & Pau
- Sideritis bubanii Font Quer
- Sideritis × cadevallii Font Quer
- Sideritis caesarea H.Duman, Aytaç & Baser
- Sideritis calduchii Cirujano, Roselló, Peris & Stübing
- Sideritis canariensis L.
- Sideritis × candelii Font Quer & Pau
- Sideritis candicans Aiton
- Sideritis carbonellii Socorro
- Sideritis × carrissoana Font Quer
- Sideritis catillaris Juz.
- Sideritis cedroi Marrero Rodr.
- Sideritis × celtiberica Font Quer
- Sideritis chamaedryfolia Cav.
- Sideritis cilicica Boiss. & Balansa
- Sideritis cirujanoi Romo, Stübing, Roselló & Peris
- Sideritis clandestina (Bory & Chaub.) Hayek
- Sideritis condensata Boiss. & Heldr.
- Sideritis congesta P.H.Davis & Hub.-Mor.
- Sideritis cossoniana Ball
- Sideritis cretica L.
- Sideritis cuatrecasasii Peris, Stübing & Figuerola
- Sideritis × currasii R.Roselló, P.P.Ferrer, Gómez Nav., E.Laguna, Sanchis & Peris
- Sideritis cypria Post

Sideritis euboea - Sideritis cystosiphon Svent.
- Sideritis dasygnaphala (Webb & Berthel.) Clos
- Sideritis dendrochahorra Bolle
- Sideritis dianica D.Rivera, Obón, De la Torre & A.Barber
- Sideritis dichotoma Huter
- Sideritis × difficilis Font Quer
- Sideritis discolor Webb ex Bolle
- Sideritis dubia Coulomb
- Sideritis elica Aneva, Zhelev & Bonchev
- Sideritis endressii Willk.
- Sideritis eriocephala Marrero Rodr. ex Negrín & P.Pérez
- Sideritis erythrantha Boiss. & Heldr.
- Sideritis euboea Heldr.
- Sideritis euxina Juz.
- Sideritis × fernandezii Negrín & P.Pérez
- Sideritis ferrensis P.Pérez & Négrin
- Sideritis flaviflora Obón & D.Rivera

Sideritis hirsuta - Sideritis fruticulosa Pourr.
- Sideritis × gaditana Rouy
- Sideritis galatica Bornm.
- Sideritis × garrigae Font Quer
- Sideritis germanicopolitana Bornm.
- Sideritis × ginesii Socorro, L.Cano & Espinar
- Sideritis glacialis Boiss.
- Sideritis glauca Cav.
- Sideritis gomeraea de Noé ex Bolle
- Sideritis × gomeznavarroi R.Roselló, P.P.Ferrer, Fabado, E.Laguna & Peris
- Sideritis gossypina Font Quer
- Sideritis grandiflora Salzm. ex Benth.
- Sideritis × grossii Font Quer
- Sideritis × guaxarae P.Pérez & Négrin
- Sideritis guayedrae Marrero Rodr.
- Sideritis gulendamii H.Duman & Karaveliogullari
- Sideritis guyoniana Boiss. & Reut.
- Sideritis hirsuta L.
- Sideritis hispida P.H.Davis

Sideritis hyssopifolia - Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr.
- Sideritis huber-morathii Greuter & Burdet
- Sideritis hyssopifolia L.
- Sideritis ibanezii Pau
- Sideritis × iberica Sennen ex Font Quer
- Sideritis ibrahimii Obón & D.Rivera
- Sideritis ilicifolia Willd.
- Sideritis imbricata H.Lindb.
- Sideritis incana L.
- Sideritis infernalis Bolle
- Sideritis italica (Mill.) Greuter & Burdet
- Sideritis jahandiezii Font Quer
- Sideritis × kerguelenii D.Rivera, Obón & De la Torre
- Sideritis khalkhalica Bidarlord & Jamzad
- Sideritis kuegleriana Bornm.
- Sideritis lacaitae Font Quer
- Sideritis × lainzii Obón & D.Rivera
- Sideritis lanata L.
- Sideritis lasiantha Juss. ex Pers.
- Sideritis laxespicata (Degen & Debeaux) Socorro, I.Tarrega & Zafra
- Sideritis leptoclada O.Schwarz & P.H.Davis
- Sideritis leucantha Cav.

Sideritis leucantha - Sideritis × liantei Obón & D.Rivera
- Sideritis libanotica Labill.
- Sideritis × linearifolia Lam.
- Sideritis × llenasii Font Quer
- Sideritis × loscosiana Font Quer
- Sideritis lotsyi (Pit.) Bornm.
- Sideritis lurida J.Gay ex Lacaita
- Sideritis lycia Boiss. & Heldr.
- Sideritis macrostachyos Poir.
- Sideritis maireana Font Quer & Pau
- Sideritis × marcelii Elias & Sennen
- Sideritis marianica Obón & D.Rivera
- Sideritis marminorensis Obón & D.Rivera
- Sideritis marmorea Bolle
- Sideritis mascaensis (Svent.) Marrero Rodr.
- Sideritis × masferreri Font Quer
- Sideritis maura de Noé
- Sideritis × mauritii Maire & Sennen
- Sideritis mezgouti Molero & J.M.Monts.
- Sideritis molinae Stübing, Peris & Figuerola

Kalnu siderīts (Sideritis montana) - Sideritis montana L. — kalnu siderīts
- Sideritis montserratiana Stübing, Roselló, Olivares & Peris
- Sideritis × montserratii D.Rivera & Obón
- Sideritis nervosa (Christ) Linding.
- Sideritis niveotomentosa Hub.-Mor.
- Sideritis nutans Svent.
- Sideritis ochroleuca Noë ex Willk.
- Sideritis oroteneriffae Négrin & P.Pérez
- Sideritis ortonedae (Font Quer & Pau) Obón & D.Rivera
- Sideritis osteoxylla (Pau ex Vicioso) Alcaraz, Peinado, Mart.Parras, J.S.Carrion & Sánchez-Gómez
- Sideritis ovata Cav.
- Sideritis ozturkii Aytaç & Aksoy
- Sideritis × paradoxa Font Quer
- Sideritis × paui Font Quer
- Sideritis pauli Pau
- Sideritis perfoliata L.
Sideritis macrostachys - Sideritis × pertegasii Pau ex R.Roselló, P.P.Ferrer, Gómez Nav., Laguna & Peris
- Sideritis × petriludovici Obón & D.Rivera
- Sideritis phlomoides Boiss. & Balansa
- Sideritis phrygia Bornm.
- Sideritis pisidica Boiss. & Heldr.
- Sideritis × puiggariana Font Quer
- Sideritis pullulans Vent.
- Sideritis pumila (Christ) Mend.-Heuer
- Sideritis pungens Benth.
- Sideritis pusilla (Lange) Pau
- Sideritis raeseri Boiss. & Heldr.
- Sideritis × rodriguezii Borja ex D.Rivera & Obón
- Sideritis romana L.
- Sideritis royoi L.Sáez, R.Curto & M.B.Crespo
- Sideritis rubriflora Hub.-Mor.
- Sideritis × saforensis J.E.Oltra & P.P.Ferrer
- Sideritis × sagredoi Socorro, Molero Mesa, Casares & Pérez Raya
- Sideritis × sanmiguelii Font Quer
- Sideritis santosii Marrero Rodr.
- Sideritis sauvageana D.Rivera & Obón
Sideritis scardica Griseb.
Sideritis scardica - Sideritis serrata Lag.
- Sideritis serratifolia Hub.-Mor.
- Sideritis sipylea Boiss.
- Sideritis soluta Clos
- Sideritis spinulosa Barnadez ex Asso
- Sideritis stachydioides Willk.
- Sideritis stricta Boiss. & Heldr.
- Sideritis subatlantica Doum. ex Batt.
- Sideritis sventenii (G.Kunkel) Mend.-Heuer
- Sideritis syriaca L.
- Sideritis tamadabensis Marrero Rodr.
- Sideritis taurica Stephan ex Willd.
- Sideritis tmolea P.H.Davis
- Sideritis × tobarrensis R.Roselló, P.P.Ferrer, Gómez Nav., E.Laguna & Peris
- Sideritis tragoriganum Lag.
- Sideritis trojana Bornm.
- Sideritis tugiensis S.Ríos, M.B.Crespo & D.Rivera
- Sideritis × valentina Sennen & Pau
- Sideritis × vallisoletana (Sennen & Pau) R.Roselló, P.P.Ferrer, Fabado, Gómez Nav., E.Laguna & Peris
- Sideritis × varoi Socorro & García-Gran.
- Sideritis velayosiana Peris, Stübing, Roselló & Romo
- Sideritis × velezana Pallarés
- Sideritis villosa Coss. & Balansa
- Sideritis viridifolia Dulac
- Sideritis vulcanica Hub.-Mor.
- Sideritis vuralii H.Duman & Baser
- Sideritis × yvesiana Font Quer & Sennen
Atsauces
[labot šo sadaļu | labot pirmkodu]- 1 2 «Sideritis L. | Plants of the World Online | Kew Science». Plants of the World Online (angļu). Skatīts: 2025-08-11.
- ↑ «kalnu siderīts - Sideritis montana L. - Augi - Latvijas daba». www.latvijasdaba.lv. Skatīts: 2025-08-11.






